حسابداری شرکت ها: راهنمای جامع برای مدیریت مالی در انواع شرکت‌ها

حسابداری و مدیریت مالی، از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین بخش‌های یک شرکت هستند و تاثیر پررنگی بر میزان موفقیت آن‌ها دارند. این امور، تنها به ثبت درآمد و هزینه‌ها محدود نمی‌شوند. بلکه هنری استراتژیک هستند که می‌تواند تمام تصمیم‌های یک شرکت را تحت تاثیر قرار داده و آن‌ها را بهبود بخشد. با تسلط بر حسابداری و امور مالی می‌توان زبان پول را به زبان موفقیت تبدیل کرده و رشد و پایداری کسب‌وکار را تضمین کرد. در این نقشه راه تخصصی، همراه ما باشید تا با کامل‌ترین مفاهیم حسابداری شرکت ها و مدیریت مالی آشنا شده و نکات مهمی را هم در خصوص آن‌ها یاد بگیرید.

انواع روش‌های حسابداری شرکت ها

خدمات حسابداری در اصفهان و سایر استان ها ، دارای انواع مختلفی است که هر کدام کاربردهای خاص خودشان را دارند و برای اهداف مختلفی به کار گرفته می‌شوند:

حسابداری مالی

حسابداری مالی یا همان Financial Accounting، پایه‌ای‌ترین نوع حسابداری و اساس تمام شاخه‌های دیگر است. ثبت، طبقه‌بندی و گزارش‌دهی تراکنش‌های مالی یک شرکت، در این نوع حسابداری صورت می‌گیرد و خروجی آن نیز انواع صورت‌های مالی است. ترازنامه، صورت سود و زیاد و صورت جریان وجه نقد، برخی از انواع صورت‌های مالی هستند. هدف اصلی حسابداری مالی، فراهم‌کردن اطلاعات شفاف برای ذی‌نفعان بیرونی از جمله سرمایه‌گذار، بانک، سازمان امور مالیاتی و سهام‌داران است.

حسابداری مدیریتی

Managerial Accounting یا حسابداری مدیریتی، برخلاف حسابداری مالی که برای ذی‌نفعان بیرون از سازمان است، برای مدیران داخل شرکت کاربرد دارد. در روش مدیریتی، انواع اطلاعات مالی از جمله بودجه، تحلیل هزینه‌ها، پیش‌بینی سود و عملکرد مالی هر بخش، جمع‌آوری‌شده و برای بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی داخلی، تحلیل می‌شود. با استفاده از حسابداری مدیریتی، مدیران سودده‌ترین محصول را پیدا کرده و متوجه می‌شوند که در کدام بخش‌های شرکت، هزینه‌ها بسیار بالاست.

حسابداری مالیاتی

یکی از وظایف اصلی هر شرکت، پرداخت مالیات طبق قوانین است. به همین دلیل، حسابداری مالیاتی یا Tax Accounting ایجاد شده است تا محاسبه، ثبت و گزارش مالیات‌ها به طور ویژه صورت بگیرد. با استفاده از خدمات مالیاتی در اصفهان و سایر استان ها، جریمه‌های مالیاتی یا بروز خطا در اظهارنامه‌ها به حداقل می‌رسد. نرم‌افزارهای متعددی هم برای انجام حسابداری مالیاتی وجود دارند. این نرم‌افزارها، امکان انجام فرایندهای مختلف این نوع حسابداری، از جمله تهیه و ارسال گزارش‌های مالیاتی را ساده‌تر کرده و خطای انسانی را به حداقل رسانده‌اند.

انواع حسابداری شرکت ها: حسابداری صنعتی

به حسابداری صنعتی یا Cost Accounting، حسابداری بهای تمام شده نیز گفته می‌شود. در این نوع حسابداری شرکت ها، هزینه مواد اولیه، نیروی کار و سایر مخارج تولیدشده مورد بررسی قرار گرفته و قیمت تمام شده هر محصول مشخص خواهد شد. حسابداری صنعتی، اصلی‌ترین ابزار مدیران شرکت برای کنترل هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری به شمار می‌رود. یکی از بهترین مثال‌ها برای کاربرد حسابداری صنعتی، زمانی است که هزینه مواد اولیه بیش از حد بالا باشد. در این حالت، با تحلیل حسابداری صنعتی می‌توان منبع مشکل را پیدا و آن را اصلاح کرد.

حسابداری پروژه‌ای

شرکت‌های پیمانکاری، عمرانی، مهندسی و انواع شرکت‌هایی که چند پروژه هم‌زمان را پیش می‌برند، به حسابداری پروژه‌ای یا Project Accounting احتیاج دارند. در این نوع حسابداری، هزینه، درآمد و سود هر پروژه به‌صورت جداگانه محاسبه و کنترل می‌شود. با این روش، می‌توان به‌سادگی تشخیص دارد که کدام پروژه سودآورتر است و بهتر است منابع مالی را با چه شیوه‌ای به هر پروژه تخصیص داد.

حسابداری بازرگانی و خدماتی

حسابداری سازمان و شرکت بازرگانی با حسابداری سازمان و شرکت خدماتی متفاوت است. در شرکت‌های بازرگانی، هدف اصلی حسابداری، مدیریت خریدوفروش، بدهی‌ها و بستانکاری‌ها و همچنین موجودی کالاها است. در مقابل، در حسابداری سازمان خدماتی، تمرکز اصلی روی هزینه خدمات ارائه‌شده، درآمد حاصل از مشتریان و دستمزد پرسنل است.

حسابداری دولتی

Government Accounting یا همان حسابداری دولتی، برای نهادهای عمومی، وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی کاربرد دارد. تمرکز این نوع حسابداری بر روی کنترل بودجه و هزینه و همچنین رعایت قوانین مالی است. در حسابداری دولتی، مشخص می‌شود که بودجه عمومی دقیقاً در چه بخش‌هایی هزینه شده است و به همین دلیل شفافیت مالی در این نوع از حسابداری شرکت ها، اهمیت دوچندان دارد.

حسابداری بین‌المللی

امروزه با گسترش تجارت جهانی، بسیاری از شرکت‌ها فعالیت‌های خود را در چند کشور مختلف انجام می‌دهند. در چنین شرایطی، باید گزارش‌های مالی را با استانداردهای بین‌المللی (IFRS) تهیه کرد تا برای همه قابل‌درک باشند. به این منظور، باید از حسابداری بین‌المللی استفاده کرد. این نوع حسابداری به سرمایه‌گذاران خارجی هم کمک می‌کند تا وضعیت مالی شرکت را ارزیابی کنند.

حسابداری منابع انسانی و حقوق و دستمزد

یکی دیگر از روش‌های حیاتی حسابداری در هر شرکت، حسابداری حقوق و دستمزد کارکنان است. در این نوع حسابداری، محاسبه حقوق، بیمه، مالیات و مزایا و پاداش‌ها صورت می‌گیرد. بسیاری از سیستم‌های حسابداری مدرن، فرایند حسابداری منابع انسانی و حقوق و دستمزد را به طور خودکار انجام می‌دهند تا دقت به حداکثر رسیده و خطاهای انسانی هم از بین بروند.

انواع سیستم‌های حسابداری شرکت ها

• سیستم حسابداری دستی: در سیستم دستی، تمامی داده‌ها به‌صورت دستی و سنتی، روی دفترها یا در فایل‌های اکسل ثبت می‌شود. سیستم حسابداری دستی برای شرکت‌های کوچک مناسب است، اما خطا و اتلاف زمان آن بالاست.
• سیستم حسابداری کامپیوتری: در سیستم کامپیوتری، عملیات ثبت، گزارش‌گیری، محاسبه مالیات و حقوق به طور خودکار و با استفاده از نرم‌افزارهای حسابداری انجام می‌شود. مزیت سیستم کامپیوتری، دقت، سرعت و امنیت بالای آن است.
• سیستم حسابداری یکپارچه: مدیران شرکت‌های حسابداری بزرگ از سیستم‌های یکپارچه یا ERP استفاده می‌کنند تا یک دید کامل و ۳۶۰ درجه‌ای از عملکرد شرکت داشته باشند. در سیستم یکپارچه، تمام بخش‌ها از انبار و فروش گرفته تا حسابداری، به طور یکپارچه و هماهنگ با هم کار می‌کنند.

انتخاب نوع مناسب حسابداری شرکت ها

یکی از اصلی‌ترین سؤالات مدیران شرکت‌ها این است که کدام نوع از حسابداری شرکت ها برای آنها بهتر است. باید بدانید که انتخاب نوع حسابداری به نوع فعالیت و ساختار شرکت بستگی دارد. برای شرکت‌های کوچک، تنها حسابداری مالی و حسابداری مالیاتی کافی است. درحالی‌که شرکت‌های تولیدی به حسابداری صنعتی و پروژه‌ای هم احتیاج دارند. در شرکت‌های خدماتی نیز حسابداری خدمات، حقوق و دستمزد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

آیا مدیریت مالی همان حسابداری شرکت ها است؟

حسابداری و مدیریت مالی، هر دو بخش‌های مهمی از اقتصاد یک سازمان یا شرکت هستند و برای مدیریت منابع و تجزیه تحلیل اطلاعات مالی به کار گرفته می‌شوند. اما این دو، تفاوت‌های مهمی با هم دارند که بهتر است آن‌ها را بررسی کنیم.

اولین تفاوت، در تعریف این دو مورد است. حسابداری، فرایندی است که بیشتر به ثبت و رصد تراکنش‌های مالی، تهیه گزارش‌های مالی و فراهم‌کردن اطلاعات دقیق و قابل‌اعتماد برای ذی‌نفعان داخلی و خارجی شرکت می‌پردازد. درحالی‌که در مدیریت مالی، تمرکز بر روی برنامه‌ریزی، کنترل و بهبود تصمیم‌گیری‌های مالی است تا عملکرد مالی سازمان بهبود پیدا کرده و دستیابی به اهداف مالی ساده‌تر شود.

دومین تفاوت در زمانی است که حسابداری و مدیریت مالی روی آن تمرکز می‌کنند. حسابداری بر روی زمان گذشته تمرکز دارد. با استفاده از حسابداری، می‌توان به آمار و ارقام شرکت در سنوات گذشته و اطلاعاتی در مورد تراکنش‌های قبلی سازمان دست پیدا کرد. این در حالی است که مدیریت مالی بر تصمیمات آینده سازمان تمرکز دارد و برای دستیابی به اهداف آینده برنامه‌ریزی می‌کند.

هدف اصلی حسابداری و مدیریت مالی نیز با یکدیگر متفاوت است. هدف اصلی حسابداری، ارائه اطلاعات مالی به شکل دقیق و قانونی برای تعیین سلامت مالی سازمان است. در مقابل، هدف اصلی مدیریت مالی، بهینه‌سازی استفاده از منابع، کنترل هزینه‌ها و ریسک‌ها و دستیابی به اهداف مالی آینده است.

در مجموع، حسابداری شرکت ها روی تأمین اطلاعات مالی گذشته و انطباق آن با استانداردهای حسابداری تمرکز می‌کند، درحالی‌که مدیریت مالی بر بهینه‌سازی استفاده از منابع مالی و بهبود وضعیت برای دستیابی به اهداف مالی تمرکز دارد.

مهم‌ترین اصول مدیریت مالی

برای دستیابی به موفقیت در زمینه مدیریت مالی، باید اصول آن را بدانید و رعایت کنید. رعایت اصول مدیریت مالی، به مدیران شرکت‌ها کمک می‌کند تا تصمیمات درست و منطقی گرفته و جلوی تصمیمات احساسی یا بر پایه حدس و گمان را بگیرند.

اصل ارزش زمانی پول

اصل ارزش زمانی پول یا Time Value of Money، یکی از مهم‌ترین اصول مدیریت مالی است. این اصل، به‌سادگی بیان می‌کند که یک واحد پول در امروز، ارزشی بیشتر از همان واحد پول در آینده دارد. دلیل این مورد نیز توانایی پول برای کسب سود در حال حاضر و خطر کاهش قدرت خرید در آینده به دلیل تورم است.

هنگام ارزیابی یک پروژه سرمایه‌گذاری، باید به این اصل توجه کرده و جریان‌های نقدی آتی پروژه را با نرخ تنزیل مناسب، به ارزش امروز تبدیل کرد.

اصل معاوضه ریسک و بازده

Risk-Return Tradeoff یا اصل معاوضه ریسک و بازده، می‌گوید که رابطه‌ای مستقیم و مثبت بین میزان ریسک و بازدهی وجود دارد. برای دستیابی به بازدهی بیشتر، باید ریسک بالاتری را هم پذیرفت. در مقابل، ریسک کمتر، بازدهی کمتری را هم به دنبال دارد. یک مدیر مالی حرفه‌ای، باید از این اصل استفاده کرده و ترکیب بهینه‌ای از دارایی‌های پرریسک و کم‌ریسک را در سبد دارایی شرکت داشته باشد.

جمع‌بندی

حسابداری و مدیریت مالی، از ابزارهای مهم در حوزه اقتصاد یک شرکت هستند. حسابداری شرکت ها با تمرکز بر اطلاعات مالی گذشته، تمام آمار و اطلاعات را به شکل دقیق و استاندارد برای بررسی ذی‌نفعان داخلی و خارجی سازمان فراهم می‌کند. درحالی‌که مدیریت مالی، بیشتر بر روی آینده سازمان تمرکز دارد و با تحلیل دقیق درآمد، هزینه، ریسک و… دستیابی به اهداف مالی آینده شرکت را تسهیل می‌کند. با تلفیق دانش مالی، حسابداری و استراتژی‌های مدیریت مالی، می‌توانید موفقیت و پیشرفت شرکت و سازمان خود را تضمین کنید.