انواع حسابداری شرکت ها با توجه به نوع فعالیت انها به چهار دسته کلی تقسیم می شوند :
-
حسابداری شرکت های تولیدی
-
حسابداری شرکت های بازرگانی
-
حسابداری شرکت های پیمانکاری
-
حسابداری شرکت های خدماتی
هر شرکتی می تواند با توجه به نوع فعالیتش مدل مربوط به خود را انتخاب و به انجام امور حسابداری شرکت بپردازد . یک حسابدار می بایست بتواند در ابتدای امر نوع شرکت را مشخص و سپس به اجرای مدل مربوطه در واحد مالی بپردازد .
ذکر این نکته ضروریست که در بسیاری از شرکتها شاهد انواع فعالیت هستیم مثلا یک شرکت تولیدی به فعالیت بازرگانی و صادارت و واردات می پردازد یا یک شرکت پیمانکاری شروع به تولید یک محصول می کند و مثالهایی از این دست . اینجاست که یک حسابدار حرفه ای می بایست مدلی را انتخاب کند که بتواند جوابگوی گزارشات مختلف مدیریتی باشد .
نوع حسابداری یعنی کدینگ حسابداری و انتخاب نوع نرم افزار مالی و نحوه گزارشگیری از سیستم مالی و همچنین محاسبه سود و زیان در پایان سال مالی که ارتباط مستقیم با نوع شرکت و نوع مدل حسابداری ان شرکت دارد .
حال به تعریف مختصری از هر مدل می پردازیم :
-
حسابداری شرکت های تولیدی :
در این شرکت ها فعالیت اصلی شرکت عبارت است از خرید مواد اولیه و تبدیل مواد اولیه به یک محصول جدید طی فرایند تولید .در این شرکتها هزینه ها و درامد ها به دو دسته عمده مستقیم و غیر مستقیم تقسیم بندی می شوند . هزینه های مستقیم یعنی هزینه هایی که ارتباط مستقیم با تولید محصول دارند و در قیمت محصول دخالت مستقیم دارند مثل مواد اولیه مصرفی یا هزینه برق کارخانه یا حقوق کارگران بخش تولید ولی هزینه های غیر مستقیم یعنی هزینه هایی که ارتباط مستقیم با تولید محصول نداشته ولی برای تسهیل فرایند تولید به ان نیاز داریم مثل حقوق کارمندان بخش اداری و یا هزینه های تبلیغات و فروش
همچنین در امدهای این شرکتها هم به دو دسته تقسیم می شوند در امدهایی که حاصل فروش محصول اصلی یک شرکت است که به ان درامد عملیاتی یا فروش اصلی گفته می شود و درامدهایی که از کارهای جانبی شرکت حاصل می شود مثل فروش دارایی های ثابت شرکت از جمله ماشین الات و تجهیزات و یا فروش ضایعات حاصل از تولید که در دسته درامدهای غیر عملیاتی یا فروش محصولات غیر اصلی قرار می گیرند .
در نهایت در این شرکتها محاسبه بهای تمام شده کالای ساخته شده و همچنین محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است .
-
حسابداری شرکت های بازرگانی
فعالیت اصلی این شرکتها خرید و فروش می باشد . ممکن است خرید و فروش این شرکتها به حالتهای زیر اتفاق بیفتد:
فروش داخلی – خرید داخلی
فروش خارجی – خرید داخلی
فروش داخلی – خرید خارجی
فروش خارجی – خرید خارجی
در هر حالت هزینه های شرکت صرفا حالت اداری داشته این شرکتها کالاییی که خرید می کنند در قسمت موجودی کالا می اورند و بر اساس مصرف بازار به فروش می رسانند و صرفا هزینه های انها شامل هزینه های اداری را دارد .مثل حمل و نقل و بارنامه و هزینه های حقوق همگی باید در سر فصل هزینه های اداری باشند .
ولی در حالت واردات که شرکت خرید های خارجی دارد در قسمت ثبت سفارشات خارجی و یا سفارشات در راه که سرفصل کل می باشد به شماره اعتبار اسنادی حسابی باز می کنند و تممی هزینه های مربوط به این سفارش در این کد وارد می شود و بعد از واردات کالا به داخل مرز و اتمام پروسه واردات این کالا با قیمت تمام شده از کد سفارشات و اقلام در راه خارج و به کد موجودی کالا منتقل میشودو در انجا اماده برای فروش می شود .
در این مدل شرکتها بهای تمام شده کالای فروش رفته بسیار اهمیت داشته و در محاسبه سود و زیان دخالت دارد .
-
حسابداری شرکتهای پیمانکاری
شرکتهایی هستند که به صورت پروژه ای در مناقصات دولتی یا خصوصی شرکت می کنند و برای ساخت تجهیزات تاسیسات و سازه های عمرانی فعالیت دارند شرکتهای پیمانکاری گفته می شوند .
نکته حایز اهمیت در این شرکتها این است که در سرفصل بندی هزینه های شرکت و همچنین در درامدهای ان سرفصل بندی براساس پروژه بسیار اهیمت دارد یعنی مدیر و سهامداران شرکت بتوانند در هر زمانی از میزان هزینهایی که برای یک پروژه انجام شده است مطلع باشند و همچنین برای درامدهایی که از یک پروژه حاصل شده است هم در جریان امور قرار بگیرند .
همچنین محاسبه درصد پیشرفت کار هر پروژه از روی هزینه های همان پروژه بسیار اهمیت دارد چراکه اخذ مطالبات از کارفرما بر همین اساس صورت می گیرد.
-
حسابداری شرکتهای خدماتی
شرکتهایی که به انجام امور خدماتی می پردازند یعنی درامد انها از طریق ارائه و فروش محصول نیست بلکه از طریق ارائه خدمات می باشد در این دسته قرار می گیرند . وکلا – مشاوران- طراحان در این دسته قرار می گیرند . در این شرکتها چیزی که اهمیت دارد هزینه و درامد است کل هزینه های این مدل شرکتها در دسته هزینه های اداری قرار می گیرد و درامدهای انها نیز درامد عملیاتی نامیده میشود . محاسبه سود و زیان این شرکتها حاصل کسر هزینه ها از درامد شرکت می باشد .
بیشتر بخوانید : وظایف حسابدار